Grecja Bizantyjska

Cesarstwo bizantyjskie powsta³o wraz z za³o¿eniem Konstantynopola, ale ostateczny rozpad imperium rzymskiego na czê¶æ wschodni± i zachodni± dokona³ siê pod koniec V w. Polityczne struktury oparte na greckiej tradycji i nowa religia inspirowana greck± filozofi± sprawi³y, ¿e Bizancjum przetrwa³o tysi±c lat triumfów i upadków a¿ do zdobycia Konstantynopola w 1453 r. przez Turków osmañskich. W 968 r. w Konstantynopolu dosz³o do wy-mownego incydentu. Pos³owie przywie¼li list Ot-tona, w³adcy ¦wiêtego Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie, do bizantyjskiego cesarza Nice-fora, w którym tytu³owano go jedynie "cesarzem Greków", podczas gdy nadawca listu podpisa³ siê jako "dostojny cesarz Rzymian". Dworzanie byli oburzeni t± zuchwa³o¶ci± - jak mo¿na by³o nazwaæ prawowitego w³adcê ca³ego imperium rzymskiego, wielkiego i dostojnego Nicefora, "cesarzem Greków", a jakiego¶ biednego barbarzyñcê "cesarzem Rzymian"?

Synteza kultur
Za t± reakcj± kryje siê osobliwe po³±czenie kultur, które stworzy³y bizantyjsk± tradycjê. Z hellenizmu pochodzi³o przekonanie o wy¿szo¶ci greckiego ¶wiata i postrzeganie wszystkich, którzy doñ nie nale¿eli, jako barbarzyñców. Ze spu¶cizny Rzymu wziê³o siê silne poczucie lojalno¶ci wobec imperium i cesarza. A w ¿arliwej wierze Bizantyjczyków w moraln± wy¿szo¶æ ich pañstwa - które uwa¿ali nie za "cesarstwo wschodnio-rzymskie", ale jedyne prawdziwe - odbija siê duch ewangelicznego chrze¶cijañstwa. Mieszkañcy tego cesarstwa nie nazywali siebie Grekami ani Bizantyjczykami: byli Rzymianami, "Romei". Mówili jednak po grecku i nale¿eli do Ko¶cio³a prawos³awnego. W ten sposób uleg³y wymieszaniu trzy elementy to¿samo¶ci - grecka kultura i jêzyk, rzymskie prawo oraz chrze¶cijañska moralno¶æ.


- - - -